Cuma Hutbesi

Ahlakı Güzel Kılmak

Muhterem Müslümanlar!

Güzel ahlakın temeli, hayatımızı Kur’an ve sünnete uygun hâle getirmekle atılır. Güzel ahlak, güneşin buzu erittiği gibi günahları eritir, davranışları güzel ve hoş kılar.

Rabbimiz, “Biz gerçekten insanı en güzel bir biçimde yarattık.”[1] buyurmaktadır. Mühim olan, bizi en güzel şekilde yaratan Rabbimiz’in emrettiği şekilde güzel bir hayat sürdürmektir.

Efendimiz (s.a.v.) de “İman açısından en üstün mümin, ahlakı en güzel olandır.”[2] buyurmuştur. Onun içindir ki, bizler ahlakımız ile faziletli olmak, böylece Allah ve Resulü tarafından övülen ahlaki mertebeye ulaşmak durumundayız.

Bunun özü ise Allah’a, Peygamberimiz’e, anne-babamıza, komşumuza, insanlığa, hayvanlara ve tabiata karşı sorumluklarımızı üstlenmek ve ona göre davranmaktır. Bütün bunlar, ilâhî emir ve yasaklara uymakla tamamlanır.

Aziz Cemaat!

Güzel ahlakın bir göstergesi de büyüklere hürmet, küçüklere merhamet etmektir. Bir gün ashaptan birisinin, “Yâ Resûlallah! Benim güzel hizmet ve ülfet etmeme insanlar içinde en ziyade layık ve müstehak olan kimdir?” sorusuna, Resûlullah üç kez “Annendir.” demiş, dördüncü soruda da “Babandır.”[3] buyurarak anne ve babaya hürmeti anlatmıştır.

Kıymetli Müminler!

Efendimiz bir gün “Büyük günahların en büyüklerinden birisi kişinin ana-babasına lanet etmesidir.” buyurdu. “Yâ Resûlallah, kişi ana-babasına nasıl lanet eder?” diye sorulunca, Efendimiz: “Sen birinin anasına kötü söz söylersin, o da senin anana kötü söz söyler.”[4] buyurdu.

Anlaşılıyor ki, ahlakı güzel kılmak için, hayatımızın her yönünü içine alacak şekilde güzelleşmemiz gerekiyor. Mesela cömert olmak, bollukta ve darlıkta infak etmek, adaletten ayrılmamak, affedici olmak, ahde vefada bulunmak, aile hukukuna riayet etmek, alçak gönüllü olmak, yapılan iyiliği başa kakmamak, başkasının elindekine göz dikmemek, birlik ve kardeşliği zedeleyen davranışlardan sakınmak, güzel konuşmak, kalp kırmamaya özen göstermek, hayırda bulunmak ve hayra teşvik etmek, çok konuşmaktan ve gereksiz söz söylemekten kaçınmak, israf etmemek, asla ve asla kibirlenmemek gibi hasletlerin yanı sıra daha birçok güzel ahlak örneği zikredilebilir.

Değerli Müminler!

İşin özeti, güzel ahlak, yaptığımız her güzelliğin karşımıza çıkacağını düşünerek hayatımızı süslemektir. Hutbemi Hz. Lokman’ın oğluna yaptığı nasihatle, yani Lokman suresinin 16. ayetiyle bitirmek istiyorum: “Yavrucuğum, yaptığın iş (iyilik veya kötülük) bir hardal tanesi ağırlığında bile olsa ve bu, bir kayanın içinde veya göklerde yahut yerin derinliklerinde bulunsa, yine de Allah onu (senin karşına) getirir. Doğrusu Allah en ince işleri görüp bilmektedir ve her şeyden haberdardır.”[5]

(20.10.2017)

______________________________________
[1] Tîn suresi, 95:5
[2] Riyazü’s-sâlihîn 2/330, Erkam Yay.
[3] Tecrid-i Sârih Ter. 12/120, Buhârî, Edeb 2
[4] Tecrid-i Sârih Ter. 12/122
[5] Lokman suresi, 31:16