Cuma Hutbesi

Hutbe: Mukabele ve Zekât

Bugünkü hutbemizde özetle iki konuyu sizlere arz edeceğiz. Bu konulardan birincisi öteden beri ramazan ayı geleneğimizde bir sünnet olarak var olan “mukabele” konusudur.  

Mukabele, karşılık ve cevap verme anlamlarına gelir. Dinimizde ise, bilhassa ramazan aylarında camilerde veya evlerde namazların önünde ya da sonunda okunan Kur’an’ı takip etmek suretiyle hatim indirme geleneğidir.

Ramazan ayı oruç ayı olduğu gibi, aynı zamanda Kur’an mevsimidir. Çünkü Kur’an ramazan ayında inmeye başlamıştır. Resûlullah ﷺ Efendimiz, bir taraftan gelen Kur’an ayet ve surelerini ashabına hem sözlü hem de fiilî olarak tebliğ ederken Kur’an’ın nasıl okunacağını da öğretmiştir. Efendimiz ﷺ, her ramazan ayında Cebrail (a.s.)’la bir araya gelir; o zamana kadar inmiş olan Kur’an ayet ve surelerini karşılıklı olarak okurlardı. Bu mukabele Efendimiz ﷺ’ın vefat ettiği sene iki kere tekrarlanmıştı. Hatta Zeyd bin Sâbit gibi sahâbîler de bu son mukabeleye iştirak etmişlerdi.[1]

Değerli Kardeşlerim!

İşte bugünkü mukabele geleneğimiz bu esasa dayanır. Kur’an okumak, okunan Kur’an’ı dinlemek büyük ecir ve mükâfat kazandıran güzel amellerimizdendir. Kur’an okunmasının ve dinlenmesinin ehemmiyeti hakkında ayetlerden iki tanesi şöyledir: “Şüphesiz, Allah’ın kitabını okuyanlar, namazı kılanlar ve kendilerine rızık olarak verdiğimiz şeylerden, gizlice ve açıktan Allah yolunda harcayanlar, asla zarar etmeyecek bir ticaret umabilirler.”[2]

Muhterem Müslümanlar!

Ramazan ayının bir vasfı da yardım ve ihsan ayı olmasıdır. Dolayısıyla Müslümanlar genellikle zekâtlarını ramazan ayında eda ederler. Ramazan ayının başında bulunduğumuz bu mübarek günlerde zekâta tabi olan mallarımızın hesabını yaparak zekâtlarımızı hemen şimdiden ödemeye başlamalıyız. Her alanda bize örnek olan Peygamber Efendimiz ﷺ’ın ramazan ayındaki cömertliğini İbn Abbâs (r.a.) şöyle anlatıyor: “Hz. Peygamber ﷺ hayır konusunda insanların en cömerdi idi. Özellikle ramazan ayında Hz. Cebrail (a.s.) ile görüştüğünde bu cömertliğinin sınırı olmazdı. Hz. Cebrail (a.s.) ile görüşmesi ise, ramazan ayı boyunca her gün gerçekleşirdi. Onun da hayır-hasenattaki cömertliği esen rüzgâra benzerdi.”[5] Bundan dolayıdır ki, hemen bugünden itibaren zekâtlarımızı hazırlayalım; Allah rızası için elimizden çıkaralım ve bir an önce muhtaçların yaralarına merhem olalım. Allah bütün amellerimizi dergâh-ı izzetinde kabul buyursun.

[1] Bkz. Begavî: Şerhü’s-Sünne, 4/526
[2] Fâtır suresi, 35:29
[3] Buhârî, Savm, 7, H. No: 1769